وبلاگ
ارتعاش سنج پرتابل
- مدیریت
- 25 مرداد 1405
ارتعاش سنج پرتابل: یکی از تجهیزات کاربردی برای اندازهگیری و پایش لرزش ماشینآلات صنعتی است که به کمک سنسور ارتعاش یا شتابسنج، پارامترهایی مانند شتاب، سرعت و جابهجایی ارتعاش را اندازهگیری میکند. این دستگاه در پایش وضعیت و عیبیابی ماشینآلاتی مانند الکتروموتور، پمپ، فن، کمپرسور، گیربکس و تجهیزات دوار کاربرد دارد و میتواند به شناسایی مشکلاتی مانند عدم بالانس، ناهمراستایی، شلشدگی و خرابی یاتاقان کمک کند. قابل حمل بودن ویبرومتر پرتابل باعث میشود تکنسین بتواند بهسرعت وضعیت تجهیزات مختلف را در محل بررسی کرده و با مقایسه نتایج اندازهگیری، از خرابیهای ناگهانی و هزینههای سنگین تعمیرات جلوگیری کند.
با بلبرینگ SKF پخش، حرکت روان، عمر طولانی و کارایی بینظیر را تجربه کنید
09123306585☎️
آنچه دیگران میخوانند
تفاوت ارتعاش سنج و آنالایزر ارتعاش چیست؟
ارتعاش سنج چیست؟
ارتعاش سنج یا Vibration Meter دستگاهی برای اندازهگیری میزان لرزش و ارتعاش تجهیزات و ماشینآلات است. این دستگاه معمولاً با استفاده از یک سنسور شتابسنج، ارتعاش ایجادشده توسط ماشین را دریافت کرده و آن را به اطلاعات قابل اندازهگیری تبدیل میکند.
بسته به مدل دستگاه، پارامترهایی مانند سرعت ارتعاش، شتاب ارتعاش، جابهجایی، RMS و Peak قابل اندازهگیری هستند.
یکی از مهمترین ویژگیهای ارتعاش سنج، سادگی و سرعت استفاده از آن است. تکنسین میتواند دستگاه را در محل تجهیز قرار داده و در مدت کوتاهی وضعیت ارتعاش ماشین را بررسی کند.
به همین دلیل ویبرومتر پرتابل در بسیاری از واحدهای تعمیرات و نگهداری برای بازرسی دورهای موتور، پمپ، فن، کمپرسور، گیربکس و سایر تجهیزات دوار مورد استفاده قرار میگیرد.
آنالایزر ارتعاش چیست؟
آنالایزر ارتعاش یا Vibration Analyzer دستگاهی پیشرفتهتر برای بررسی و تحلیل سیگنالهای ارتعاشی است.
این دستگاه علاوه بر اندازهگیری میزان ارتعاش، اطلاعات دقیقتری درباره ویژگیهای ارتعاش در اختیار کاربر قرار میدهد. یکی از مهمترین قابلیتهای آنالایزرهای ارتعاش، تحلیل فرکانسی و FFT است.
با استفاده از تحلیل فرکانسی میتوان مشخص کرد ارتعاش در چه فرکانسهایی ایجاد شده و انرژی ارتعاشی در کدام محدوده قرار دارد. این اطلاعات برای عیبیابی تجهیزات بسیار مهم است.
آنالایزر ارتعاش میتواند در بررسی مشکلاتی مانند عدم بالانس، ناهمراستایی، لقی مکانیکی، خرابی یاتاقان، مشکلات چرخدنده و برخی ایرادات تجهیزات دوار مورد استفاده قرار گیرد.
مهمترین تفاوت ارتعاش سنج و آنالایزر ارتعاش
مهمترین تفاوت این دو دستگاه در سطح اطلاعات و میزان تحلیل دادهها است.
یک ارتعاش سنج معمولی بیشتر به شما میگوید که میزان لرزش یک دستگاه چقدر است. برای مثال، میتوانید سرعت ارتعاش یک موتور را اندازهگیری کنید و آن را با اندازهگیریهای قبلی مقایسه کنید.
اما آنالایزر ارتعاش اطلاعات بیشتری درباره ساختار این لرزش ارائه میدهد. با بررسی طیف فرکانسی میتوان متوجه شد که ارتعاش در چه فرکانسی رخ داده و چه نوع مشکلی ممکن است باعث ایجاد آن شده باشد.
به زبان ساده:
ارتعاش سنج: دستگاه چقدر ارتعاش دارد؟
آنالایزر ارتعاش: علت ایجاد این ارتعاش چیست؟
البته باید توجه داشت که آنالایزر ارتعاش نیز به تنهایی همیشه نمیتواند علت خرابی را به صورت قطعی مشخص کند و تفسیر نتایج به دانش و تجربه کارشناس پایش وضعیت وابسته است.
تفاوت ویبرومتر و آنالایزر از نظر کاربرد
ویبرومتر بیشتر برای بازرسیهای سریع و دورهای مناسب است. برای مثال، اگر یک کارخانه تعداد زیادی موتور و پمپ داشته باشد، تکنسین میتواند با استفاده از یک ارتعاش سنج پرتابل، وضعیت ارتعاشی آنها را در بازههای زمانی مشخص بررسی کند.
اگر میزان ارتعاش یک تجهیز نسبت به اندازهگیریهای قبلی افزایش پیدا کند، میتوان آن را به عنوان یک هشدار در نظر گرفت و بررسی تخصصیتری انجام داد.
اما آنالایزر ارتعاش زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که یک تجهیز دچار ارتعاش غیرعادی شده و کارشناس نیاز دارد علت آن را پیدا کند.
در چنین شرایطی اطلاعاتی مانند طیف فرکانسی، FFT، شکل موج و سایر دادههای ارتعاشی میتوانند در فرآیند عیبیابی کمک کنند.
کاربرد ارتعاش سنج در صنعت
ارتعاش سنج صنعتی در بسیاری از صنایع و برای انواع ماشینآلات دوار مورد استفاده قرار میگیرد.
برخی از مهمترین کاربردهای آن عبارتاند از:
- بررسی ارتعاش الکتروموتورها
- بررسی وضعیت پمپها
- تست لرزش فنها
- بررسی کمپرسورها
- کنترل ارتعاش گیربکسها
- بررسی وضعیت یاتاقانها
- پایش ماشینآلات خطوط تولید
- اندازهگیری دورهای ارتعاش تجهیزات
یکی از مهمترین مزایای ارتعاش سنج پرتابل این است که کاربر میتواند دستگاه را به محل تجهیز منتقل کرده و بدون نیاز به نصب دائمی، اندازهگیری را انجام دهد.
کاربرد آنالایزر ارتعاش در صنعت
آنالایزر ارتعاش بیشتر برای آنالیز ارتعاشات و عیبیابی تخصصی ماشینآلات استفاده میشود.
این دستگاه میتواند به کارشناسان پایش وضعیت در بررسی مواردی مانند موارد زیر کمک کند:
تشخیص عدم بالانس
عدم تعادل در قطعات دوار میتواند باعث ایجاد ارتعاش شود. تحلیل سیگنال میتواند اطلاعات بیشتری درباره رفتار ارتعاشی تجهیز ارائه دهد.
تشخیص ناهمراستایی
ناهمراستایی شفتها و کوپلینگها یکی از مشکلات رایج در ماشینآلات دوار است که میتواند باعث افزایش ارتعاش شود.
بررسی خرابی یاتاقان
تغییرات در سیگنال ارتعاش میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره وضعیت یاتاقان در اختیار کارشناس قرار دهد.
بررسی مشکلات گیربکس
تحلیل ارتعاش گیربکس میتواند برای بررسی وضعیت چرخدندهها و سایر اجزای مکانیکی مورد استفاده قرار گیرد.
بررسی لقی مکانیکی
لقی در اتصالات و اجزای مکانیکی میتواند الگوی ارتعاشی خاصی ایجاد کند که با تحلیل مناسب قابل بررسی است.
تفاوت در قابلیت FFT
یکی از مهمترین تفاوتهای Vibration Meter و Vibration Analyzer، قابلیت FFT است.
FFT یا تبدیل فوریه سریع، روشی برای تبدیل سیگنال از حوزه زمان به حوزه فرکانس است. این روش به کارشناس کمک میکند اجزای مختلف موجود در سیگنال ارتعاش را در فرکانسهای مختلف بررسی کند.
به همین دلیل، FFT در آنالیز ارتعاشات اهمیت بسیار زیادی دارد.
یک ویبرومتر ساده معمولاً برای نمایش مقدار کلی ارتعاش طراحی شده است، در حالی که آنالایزر ارتعاش میتواند اطلاعات فرکانسی را نیز در اختیار کاربر قرار دهد.
با گریس SKF، روانکاری بینظیر، حفاظت طولانیمدت و عملکرد پایدار تجهیزات خود را تضمین کنید
09123306585☎️
پارامترهای مهم در اندازهگیری ارتعاش
جابهجایی ارتعاش چیست؟
جابهجایی ارتعاش یا Displacement نشان میدهد یک جسم در اثر ارتعاش چه مقدار از موقعیت تعادلی خود حرکت میکند.
این پارامتر معمولاً با واحدهایی مانند میکرومتر یا میلیمتر بیان میشود.
جابهجایی بیشتر برای بررسی ارتعاشات با فرکانس پایین میتواند مفید باشد و در برخی کاربردهای ماشینآلات، مخصوصاً برای بررسی حرکت شفت، مورد توجه قرار میگیرد.
در اندازهگیری ارتعاش ماشینآلات، نوع پارامتر مورد استفاده باید با نوع تجهیز و روش ارزیابی آن متناسب باشد. استانداردهای ISO 20816 نیز جابهجایی، سرعت و شتاب را به عنوان کمیتهای اصلی ارتعاش در چارچوب اندازهگیری و ارزیابی ماشینها در نظر میگیرند.
سرعت ارتعاش چیست؟
سرعت ارتعاش یا Vibration Velocity یکی از مهمترین پارامترهای مورد استفاده در پایش وضعیت ماشینآلات است.
این پارامتر معمولاً با واحد mm/s بیان میشود و در بسیاری از کاربردهای صنعتی برای ارزیابی شدت کلی ارتعاش ماشین مورد استفاده قرار میگیرد.
یکی از مزایای سرعت ارتعاش این است که برای محدوده مناسبی از فرکانسها میتواند شاخص مناسبی برای ارزیابی وضعیت کلی ماشینآلات دوار باشد.
به همین دلیل، هنگام استفاده از ارتعاش سنج صنعتی یا ویبرومتر، مشاهده مقدار سرعت ارتعاش در بسیاری از برنامههای پایش وضعیت اهمیت زیادی دارد.
البته تفسیر مقدار اندازهگیریشده باید با توجه به نوع ماشین، شرایط کار، محل اندازهگیری و معیارهای مناسب انجام شود و نباید یک عدد ثابت را برای تمام ماشینآلات به عنوان حد مجاز در نظر گرفت. استاندارد ISO 20816-3 نیز ارزیابی ماشینآلات صنعتی را با توجه به نوع ماشین، شرایط کاری و تغییرات مقدار ارتعاش انجام میدهد.
شتاب ارتعاش چیست؟
شتاب ارتعاش یا Vibration Acceleration یکی دیگر از پارامترهای مهم در اندازهگیری لرزش است.
واحدهای رایج برای بیان شتاب ارتعاش شامل m/s² و g هستند.
شتاب ارتعاش بهخصوص برای بررسی ارتعاشات با فرکانس بالاتر اهمیت پیدا میکند. به همین دلیل در برخی کاربردهای پایش وضعیت یاتاقان و بلبرینگ، اندازهگیری شتاب میتواند اطلاعات مفیدی ارائه کند.
از آنجا که شتاب نسبت به فرکانس حساستر است، در تحلیلهای تخصصی ارتعاش معمولاً باید همراه با اطلاعات فرکانسی و سایر پارامترها بررسی شود.
دامنه ارتعاش چیست؟
دامنه ارتعاش نشاندهنده بزرگی یا شدت حرکت نوسانی است.
هرچه دامنه ارتعاش بیشتر باشد، معمولاً حرکت نوسانی ماشین نیز شدیدتر است؛ اما تفسیر این مقدار به تنهایی برای تشخیص علت خرابی کافی نیست.
دامنه را میتوان به روشهای مختلفی بیان کرد، از جمله:
- RMS
- Peak
- Peak-to-Peak
بنابراین وقتی در یک گزارش فنی از «دامنه ارتعاش» صحبت میشود، باید مشخص شود که مقدار مورد نظر با کدام روش محاسبه یا گزارش شده است.
فرکانس ارتعاش چیست؟
فرکانس ارتعاش یکی از مهمترین پارامترها در آنالیز ارتعاشات است.
فرکانس نشان میدهد یک نوسان در یک بازه زمانی مشخص چند بار تکرار میشود و معمولاً با واحد هرتز (Hz) بیان میشود.
در ماشینآلات دوار، فرکانس میتواند ارتباط مستقیمی با سرعت چرخش و اجزای مختلف ماشین داشته باشد.
به همین دلیل، تحلیل فرکانس میتواند به کارشناس کمک کند تا بین انواع مختلف ارتعاش تمایز ایجاد کند.
برای مثال، یک افزایش کلی در مقدار ارتعاش فقط نشان میدهد که وضعیت ماشین تغییر کرده است؛ اما بررسی فرکانسهای موجود در سیگنال میتواند اطلاعات بیشتری درباره منبع احتمالی ارتعاش ارائه کند.
به همین دلیل، آنالایزر ارتعاش نسبت به یک ویبرومتر ساده اطلاعات بیشتری برای عیبیابی تخصصی در اختیار کاربر قرار میدهد.
RMS ارتعاش چیست؟
RMS یا Root Mean Square یکی از رایجترین روشهای بیان مقدار مؤثر ارتعاش است.
RMS در بسیاری از اندازهگیریهای صنعتی برای بیان شدت مؤثر ارتعاش مورد استفاده قرار میگیرد و در ارزیابی وضعیت ماشینآلات اهمیت زیادی دارد.
یکی از نکات مهم این است که مقدار RMS با Peak یکسان نیست. دو سیگنال ممکن است RMS مشابهی داشته باشند، اما شکل موج و مقادیر Peak متفاوتی ایجاد کنند.
به همین دلیل، برای تحلیل دقیقتر وضعیت ماشین، گاهی لازم است RMS همراه با پارامترهای دیگری مانند Peak، Crest Factor و طیف فرکانسی بررسی شود.
Peak یا مقدار پیک چیست؟
Peak بیشترین مقدار لحظهای سیگنال ارتعاش را نشان میدهد.
این پارامتر میتواند برای شناسایی ضربهها و رخدادهای لحظهای در سیگنال مفید باشد.
در برخی کاربردهای پایش وضعیت، مقایسه Peak با RMS میتواند اطلاعات بیشتری درباره ماهیت ارتعاش ارائه کند.
برای مثال، وجود ضربههای شدید در یک سیگنال ممکن است باعث افزایش قابل توجه مقدار Peak شود، حتی اگر مقدار RMS تغییر بسیار زیادی نکرده باشد.
Peak-to-Peak چیست؟
Peak-to-Peak یا P-P فاصله بین بیشترین مقدار مثبت و بیشترین مقدار منفی یک سیگنال را نشان میدهد.
به زبان ساده، اگر سیگنال از یک نقطه مثبت تا یک نقطه منفی حرکت کند، Peak-to-Peak کل دامنه این حرکت را بیان میکند.
این پارامتر در برخی اندازهگیریهای جابهجایی و بررسی حرکت مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرد.
تفاوت میان Peak، Peak-to-Peak و RMS باید هنگام تفسیر گزارشهای ارتعاش در نظر گرفته شود؛ زیرا هرکدام اطلاعات متفاوتی درباره سیگنال ارائه میکنند.
Crest Factor چیست؟
Crest Factor یکی دیگر از پارامترهای مورد استفاده در تحلیل ارتعاش است که معمولاً از نسبت مقدار Peak به RMS به دست میآید.
این پارامتر میتواند برای بررسی وجود ضربهها یا پدیدههای ناپایدار در سیگنال ارتعاش مفید باشد.
در پایش وضعیت برخی تجهیزات، تغییرات Crest Factor میتواند به عنوان یکی از شاخصهای مکمل برای بررسی وضعیت یاتاقانها و سایر اجزای ماشین مورد توجه قرار گیرد.
با این حال، Crest Factor نباید به تنهایی برای تشخیص قطعی خرابی استفاده شود و بهتر است همراه با سایر اطلاعات ارتعاشی و شرایط کاری ماشین بررسی شود.
با یاتاقان SKF، عملکرد روان، دوام طولانی و کارایی بینظیر تجهیزات خود را تضمین کنید
09123306585☎️
هنگام خرید ارتعاش سنج پرتابل به چه نکاتی توجه کنیم؟
پارامترهای قابل اندازهگیری را بررسی کنید
اولین نکته در خرید ارتعاش سنج این است که مشخص کنید دستگاه چه پارامترهایی را اندازهگیری میکند.
برخی ویبرومترهای ساده فقط یک یا دو پارامتر را اندازهگیری میکنند، در حالی که مدلهای پیشرفتهتر میتوانند موارد مختلفی مانند:
- سرعت ارتعاش
- شتاب ارتعاش
- جابهجایی
- RMS
- Peak
- Crest Factor
- فرکانس
را اندازهگیری کنند.
اگر هدف شما بررسی عمومی ماشینآلات است، یک دستگاه چندپارامتری میتواند انتخاب مناسبی باشد.
استاندارد ISO 20816 نیز جابهجایی، سرعت و شتاب را به عنوان کمیتهای اصلی اندازهگیری ارتعاش معرفی میکند و تأکید دارد که کمیت و واحد اندازهگیری باید بهوضوح مشخص باشند.
محدوده فرکانسی دستگاه را بررسی کنید
محدوده فرکانسی یکی از مهمترین مشخصات فنی هنگام خرید ویبرومتر است.
اگر دستگاه محدوده فرکانسی مناسبی برای ماشین مورد نظر شما نداشته باشد، ممکن است نتواند تمام اطلاعات مورد نیاز را دریافت کند.
برای مثال، برخی تجهیزات دارای مؤلفههای ارتعاشی با فرکانس پایین هستند، در حالی که برای بررسی برخی عیوب مانند مشکلات یاتاقان، مؤلفههای فرکانس بالاتر اهمیت پیدا میکنند.
در استاندارد ISO 20816-3 برای برخی ماشینآلات صنعتی، تجهیزات پایش باید پاسخ فرکانسی مناسب برای اندازهگیری RMS در یک بازه مشخص داشته باشند و برای ماشینهای با سرعت پایینتر، محدوده پایین فرکانسی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بنابراین هنگام خرید ارتعاش سنج صنعتی صرفاً به عدد دقت دستگاه توجه نکنید و حتماً محدوده فرکانسی را نیز بررسی کنید.
دقت اندازهگیری را در نظر بگیرید
دقت یکی از مهمترین عوامل در انتخاب دستگاه ارتعاش سنج است.
اگر دستگاه دقت کافی نداشته باشد، ممکن است تغییرات کوچک اما مهم در وضعیت ماشینآلات بهدرستی شناسایی نشوند.
البته دقت اعلامشده باید در کنار موارد دیگری مانند محدوده اندازهگیری، نوع سنسور، شرایط محیطی و روش نصب سنسور بررسی شود.
برای کاربردهای حساس صنعتی، بهتر است دستگاهی انتخاب شود که مشخصات فنی و گواهیهای کالیبراسیون آن بهصورت شفاف ارائه شده باشد.
نوع سنسور ارتعاش اهمیت زیادی دارد
سنسور ارتعاش یکی از مهمترین اجزای سیستم اندازهگیری است.
بسیاری از ارتعاشسنجهای پرتابل از شتابسنج یا Accelerometer استفاده میکنند. کیفیت، حساسیت و محدوده فرکانسی سنسور میتواند روی کیفیت سیگنال دریافتشده تأثیر بگذارد.
همچنین باید به روش اتصال سنسور توجه کنید. نوع نصب میتواند روی پاسخ فرکانسی و کیفیت اندازهگیری تأثیر داشته باشد.
بنابراین هنگام خرید ویبرومتر فقط خود دستگاه را بررسی نکنید؛ مشخصات Accelerometer و تجهیزات جانبی آن نیز اهمیت دارند.
بررسی کنید دستگاه RMS را اندازهگیری میکند یا خیر
RMS یکی از پارامترهای پرکاربرد در پایش وضعیت ماشینآلات است.
در بسیاری از کاربردهای صنعتی، مقدار RMS سرعت ارتعاش برای ارزیابی شدت کلی ارتعاش ماشین استفاده میشود. استاندارد ISO 20816 نیز در بسیاری از کاربردهای ارزیابی ماشینآلات به مقادیر RMS و کمیتهای ارتعاشی اشاره دارد.
اگر هدف شما پایش وضعیت حرفهای است، بهتر است دستگاهی انتخاب کنید که امکان اندازهگیری RMS را داشته باشد.
Peak و Crest Factor را بررسی کنید
اگر هدف شما فقط اندازهگیری کلی ارتعاش نیست و میخواهید وضعیت برخی اجزای ماشین را دقیقتر بررسی کنید، وجود پارامترهایی مانند Peak و Crest Factor میتواند مفید باشد.
Peak بیشترین مقدار لحظهای سیگنال را نشان میدهد و Crest Factor نیز نسبت Peak به RMS است.
این پارامترها میتوانند در کنار سایر اطلاعات برای تحلیل وضعیت ماشین مورد استفاده قرار بگیرند.
البته نباید تنها بر اساس یک پارامتر درباره سلامت یا خرابی ماشین تصمیمگیری کرد.
آیا دستگاه قابلیت FFT دارد؟
اگر به دنبال عیبیابی تخصصی و آنالیز ارتعاشات هستید، قابلیت FFT اهمیت زیادی دارد.
یک ویبرومتر ساده ممکن است فقط مقدار کلی ارتعاش را نمایش دهد؛ اما دستگاهی که قابلیت FFT دارد میتواند اطلاعات فرکانسی سیگنال را نیز در اختیار کاربر قرار دهد.
این ویژگی برای بررسی مشکلاتی مانند:
- عدم بالانس
- ناهمراستایی
- مشکلات یاتاقان
- مشکلات گیربکس
- لقی مکانیکی
- برخی مشکلات کوپلینگ
میتواند بسیار کاربردی باشد.
البته دستگاه دارای FFT از نظر قابلیت و قیمت با یک ویبرومتر ساده تفاوت دارد. بنابراین اگر فقط به اندازهگیری دورهای نیاز دارید، لزوماً نیازی نیست هزینه بیشتری برای امکانات تحلیلی پرداخت کنید.
قابلیت ثبت اطلاعات را بررسی کنید
اگر قرار است از دستگاه برای پایش وضعیت ماشینآلات استفاده کنید، قابلیت Data Logging یا ثبت داده بسیار مفید است.
فرض کنید در یک کارخانه ۵۰ موتور و پمپ وجود دارد. اگر دستگاه بتواند اطلاعات هر تجهیز را ذخیره کند، میتوان نتایج اندازهگیریهای مختلف را در طول زمان با یکدیگر مقایسه کرد.
این قابلیت به شناسایی روند افزایش ارتعاش کمک میکند.
استاندارد ISO 20816 نیز علاوه بر مقدار ارتعاش، به بررسی تغییرات مقدار ارتعاش در شرایط کاری توجه دارد.
حافظه دستگاه چقدر است؟
تنها داشتن قابلیت ثبت اطلاعات کافی نیست؛ ظرفیت حافظه نیز اهمیت دارد.
اگر تعداد تجهیزات زیادی را بررسی میکنید، بهتر است دستگاهی انتخاب کنید که حافظه مناسبی برای ذخیره اندازهگیریها داشته باشد.
همچنین بررسی کنید آیا اطلاعات ذخیرهشده شامل مواردی مانند:
- تاریخ اندازهگیری
- ساعت
- شماره تجهیز
- محل اندازهگیری
- مقدار ارتعاش
- پارامتر اندازهگیریشده
ابزار SKF از SKF پخش؛ راهکاری مطمئن برای کارایی بالا و دوام طولانی تجهیزات شما
09123306585☎️
اشتراک گذاری مطلب
بلبرینگ INA آلمان یا IKO ژاپن؟
قیمت بلبرینگ KOYO
تفاوت بلبرینگ و رولبرینگ
